Ο ρόλος της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής
Το Ελληνικό Κράτος ίδρυσε το Υπουργείο Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής το 1985 με ομόφωνη απόφαση του Ελληνικού Κοινοβουλίου. Το 2004 μετονομάστηκε σε Υπουργείο Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και το 2007 συγχωνεύθηκε με το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας. Από τον Σεπτέμβριο του 2015 η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής υπάγεται στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Η θεσμοθέτηση και λειτουργία της Γενικής Γραμματείας έχει ως σκοπό στη δημιουργία ολοκληρωμένης θαλάσσιας πολιτικής | νησιωτικής πολιτικής για τα νησιά της ελληνικής επικράτειας.
Οι στόχοι της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής είναι:
- Η υλοποίηση των πολιτικών που προβλέπονται για την βιώσιμη ανάπτυξη των νησιών του Αιγαίου.
- Η άμεση και αποτελεσματική εισήγηση στην Ελληνική Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό των κυβερνητικών μέτρων που κρίνονται αναγκαία προκειμένου να αντιμετωπιστούν και να επιλυθούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν κατά καιρούς οι νησιωτικές κοινωνίες.
- Η αξιοποίηση και διάδοση της Αιγαιακής πολιτισμικής κληρονομιάς των ελληνικών νησιών.
- Η διαμόρφωση του χώρου των νησιών της επικράτειας σε μια ενιαία περιοχή που χαρακτηρίζεται από οικονομική και κοινωνική ευημερία μέσω της εφαρμογής διαφοροποιημένων στρατηγικών βιώσιμης ανάπτυξης για το κάθε νησί.
Τα κεντρικά γραφεία της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής βρίσκονται στην Μυτιλήνη.
Το Αιγαίο και το Ιόνιο Πέλαγος είναι ένα σύμπλεγμα από νησιά που είναι διασκορπισμένα σε μια υδάτινη επιφάνεια μήκους 800 χιλιομέτρων από Βορρά προς Νότο και 600 χιλιομέτρων από Δύση προς Ανατολή αποτελώντας το πιο εκτεταμένο νησιωτικό σύμπλεγμα στην Ευρώπη. Η γεωγραφική τους θέση στο ανατολικό και δυτικό άκρο της Ελλάδας που παράλληλα αποτελεί και το Νότιο Ανατολικό σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προσδίδει στα νησιά ένα σημαντικό γεωπολιτικό ρόλο.
Στο Αιγαίο αρχιπέλαγος υπάρχουν νησιά όλων των κατηγοριών. Στο Νότο η Κρήτη συγκαταλέγεται στα πολύ μεγάλα νησιά και αποτελεί μαζί με τη Σικελία τη Σαρδηνία και τη Κορσική τμήμα των νοτίων συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την ήπειρο της Αφρικής. Το Αιγαίο ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία είναι κατάσπαρτο από Ελληνικά νησιά μικρού και μεσαίου μεγέθους που διοικητικά ανήκουν σε πέντε νομούς και δυο περιφέρειες αποκλειστικά νησιωτικές.
Την πλειοψηφία των νησιών συνθέτουν απομονωμένα και μικρά σε μέγεθος νησιά των οποίων η οικονομία χαρακτηρίζεται ως προβληματική λόγω γεωγραφικής απομόνωσης. Συγκριτικά με την ηπειρωτική Ελλάδα τα ελληνικά νησιά αντιμετωπίζουν μεγαλύτερα προβλήματα στους τομείς των μεταφορών επικοινωνιών και ενέργειας.
Ο πολιτισμός των νησιών παρουσιάζει μια ιστορική συνέχεια στο πέρασμα των χιλιετηρίδων και αποτελεί μια σπάνια κληρονομιά διεθνούς σπουδαιότητας. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του νησιωτικού συμπλέγματος επιβάλουν όχι μόνο την διαμόρφωση εξειδικευμένου στρατηγικού σχεδιασμού ανάπτυξης των νησιών αλλά και την διαμόρφωση αποτελεσματικών πρακτικών υλοποίησης των στρατηγικών.
Έχοντας επίγνωση των προβλημάτων που οδηγούν στην οικονομική καθυστέρηση των νησιών, η Ελληνική Κυβέρνηση έθεσε τους στόχους μιας κοινωνικοοικονομικής πολιτικής που βασίζεται σε έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό προσαρμοσμένο στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τον μοναδικό χαρακτήρα του νησιωτικού συμπλέγματος και του κάθε νησιού ξεχωριστά. Οι νέες στρατηγικές συμπεριλαμβάνουν πρωτοποριακά μέτρα και σύγχρονες δράσεις με στόχο την αναστροφή των αρνητικών παραγόντων ανάπτυξης ακολουθώντας τις αρχές της βιώσιμης νησιωτικής ανάπτυξης.
